Het ECLI-nummer uitgelegd
Wie met rechtspraak werkt, komt overal het ECLI tegen. Het staat boven elke gepubliceerde uitspraak en in vrijwel elke verwijzing naar een arrest. Toch weet niet iedereen precies wat de code betekent. Deze gids legt uit hoe een ECLI is opgebouwd en hoe je het gebruikt om snel de juiste uitspraak te vinden.
Wat is een ECLI?
ECLI staat voor European Case Law Identifier, oftewel Europese identificatiecode voor jurisprudentie. Het is een gestandaardiseerd, uniek kenmerk dat aan een rechterlijke uitspraak wordt toegekend. Eén uitspraak, één onmiskenbaar adres. Waar een omschrijving als "het arrest van de Hoge Raad over contractsuitleg uit 1981" tot verwarring kan leiden, wijst een ECLI altijd naar precies dezelfde uitspraak. In Nederland kennen de gerechten zelf het ECLI toe bij publicatie.
Hoe is een ECLI opgebouwd?
Een ECLI bestaat uit vijf delen, gescheiden door dubbele punten. Neem als voorbeeld ECLI:NL:HR:2016:252:
- ECLI — de vaste aanduiding waarmee elke code begint.
- NL — het land, hier Nederland.
- HR — de instantie die de uitspraak deed, hier de Hoge Raad.
- 2016 — het jaar van de uitspraak.
- 252 — een volgnummer dat de uitspraak binnen dat jaar en die instantie uniek maakt.
De eerste twee delen liggen voor Nederlandse rechtspraak altijd vast. De variatie zit in de instantiecode, het jaar en het volgnummer.
De instantiecodes die je het vaakst tegenkomt
De derde positie verraadt welke rechter de uitspraak deed, en daarmee meteen iets over het gewicht ervan:
- HR — Hoge Raad, de hoogste rechter in civiele, straf- en belastingzaken.
- PHR — Parket bij de Hoge Raad, de conclusies van de advocaat-generaal.
- RVS — Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
- CRVB — Centrale Raad van Beroep.
- CBB — College van Beroep voor het bedrijfsleven.
- GH… (zoals GHAMS, GHARL) — de gerechtshoven.
- RB… (zoals RBAMS, RBDHA, RBROT) — de rechtbanken.
Aan het ECLI zie je dus al vóór je de tekst opent of het om een uitspraak van de hoogste rechter gaat of om een uitspraak in eerste aanleg. Dat onderscheid is belangrijk wanneer je de gezaghebbende lijn binnen een leerstuk zoekt.
Hoe gebruik je een ECLI om een uitspraak te vinden?
Heb je een ECLI, dan is dat de snelste route naar de uitspraak. Voer het in de zoekbalk in en je komt direct bij de juiste tekst. Op jurisprudentievinder kun je rechtstreeks op ECLI zoeken. Vermeld in je eigen stukken altijd het ECLI bij een uitspraak waarnaar je verwijst, dan kan iedereen die meeleest de bron in één handeling natrekken.
Een veelgemaakte vergissing
Let op het verschil tussen een ECLI en oudere vindplaatsen zoals een NJ-nummer (Nederlandse Jurisprudentie) of een LJN, het kenmerk dat vóór de invoering van het ECLI werd gebruikt. Oudere arresten hebben vaak naast hun klassieke vindplaats ook een later toegekend ECLI gekregen, zodat je ze nu ook op die code kunt terugvinden.
In het kort
Het ECLI is het unieke adres van een uitspraak: vijf delen, waarvan de instantiecode je meteen iets vertelt over het gewicht. Gebruik het om snel en eenduidig te verwijzen en terug te vinden. Lees verder over hoe je relevante rechtspraak vindt.